Baş Dönmesi
Baş Dönmesi ve Dengesizlik Yapan Belli Başlı Hastalıklar
1. Kulağa bağlı nedenler. Tüm gerçek vertigolarının %70'inden sorumlu olan organdır.
Meniere hastalığı, Pozisyonel vertigo, kulağın akıntılı kronik Hastalıkları, işitme kaybı ile giden kulak hastalıkları, viral bir eneksiyon sonrası denge sinirinin etkilenmesine bağlı kulak hasta-ıkları ileri derecede damar tıkanıklığı yaşayan insanlarda oluşan ç kulağa daha az kan gitme durumu bazen spontan hiç bir nedenlere bağlı olmaksızın iç kulaktaki zarların yırtılmasına bağlı vertigo atakları oluşabilir.
2. Travmalar: Kafatasında meydana gelen, iç kulağı da zedele-'en bir kırık sonrasında aşırı kısıtlayıcı bir vertigo ile beraber bulantı ve kusma oluşabilir. Hasta başını en ufak oynarsa belirgin Bir baş dönmesi atağı geçirir. Bu durumun düzelmesi haftalar ve ayları bulabilir. Bu olaydan yıllar sonra özellikle pozisyon değişikliklerinde oluşan bir kaç saatlik baş dönmeleri kalabilir.
3. Enfeksiyon: Özellikle şiddetli gribal enfeksiyonlar sonrası kulak kaynaklı baş dönmeleri meydana gelebilir. Daha ciddi enfeksiyonlarda beyin zarının iltihaplanmasına neden olan duranlarda bulantı kusma ile giden dengesizlik durumları oluşabilir.
4. Nörolojik Hastalıklar: Muhriple Skleroz, Sifiliz, çeşitli Beyin tümörleri, Parkinson hastalığı v.b. hastalıklar sinir sistemini etkileyerek dengenin bozulmasına neden olurlar.
5. Alerjik Nedenler: Özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında alerjik bünyeli insanlarda polen ve alerjik ortama bir cevap olarak vertigo atakları oluşabilir. Tedavide sadece antihistaminikler vermek yeterlidir.
6. Servikal Nedenler: Aslında baş dönmelerinin büyük bir kısmı (özellikle pozisyonel olanları) boyun kaynaklı olduğu zannedilse bile çok ileri boyun fıtıkları haricinde baş dönmesi yapmazlar.
Bir çok etkenin rol oynadığı denge sistemimizde hastalıkların hangi organa ait olduğunu anlamak için ne yapmalıyız?
■ Her şeyden önce baş dönmesi ve denge hastalıkları tıbbi açıdan ekip çalışması gerektiren bir durumdur. Çoğu zaman hastalığın birçok organı tutan bir boyutu vardır. Bu konu ile ilgilenen merkezlerde birçok teknolojik aletten yararlanarak (Odyo-metrik testler, elektronistagmografi, elektrokoklcografi, elektro-ensefalografi, elektromyografi, kompüterize dinamik posturografi v.b.) hastalığın yeri ve ismi konusunda net cevaplar almamız mümkündür. Nedeni belirledikten sonra ise etkene yönelik tedavi sağlanır.
■ Baş dönmesini azaltmak için yapılması gereken önlemler mevcut olup, hastalığın tipine göre değişiklik gösterir. Örneğin Meniere hastası olan bir kişinin stresli ortamlardan, alkolden, kafeinden, aşırı tuzlu yiyeceklerden uzak durması gerekir. Benin Proksismal Pozisyonel Vertigo (BPPV)'su olan bir hastanın ani baş hareketlerinden (özellikle uçurum kenarı, balkon kenarı) kaçınması gerekir.
Belki de en önemli tavsiye, baş dönmesi olduğunda araba kullanmak, tehlikeli bir alet kullanmak ya da dikkat isteyen bir iş yapmak gibi eylemlerden uzak durmaktır. Özellikle pozisyonel vertigo durumlarında denge eksersizleri ile tedaviye yardımcı olmak mümkün olmaktadır. Bunu için her insanın kolayca yapabileceği genel tavsiyelere şöyle bir göz atalım:
■ Baş öne sabit pozisyonda bir kalem veya cismi elimizle başımızdan uzağa yaklaştırıp uzaklaştırabiliriz.
■ Baş ve boyun sabit iken elimize aldığımız bir kalemi sağ ve solumuza doğru götürerek gözlerle takip edebiliriz.
■ Baş ve boyun sabit elimizdeki bir kalemi yukarı aşağı hareket ettirip yine gözlerimizle takip etmeye çalışarak baş boyun göz kulak ve sinir sistemini beraber harekete geçirerek bu nahoş durumdan daha çabuk kurtulabiliriz.
KAYNAK:ÖMÜR BOYU SAĞLIKLI YAŞAM REHBERİ